รื้อบ้าน-รื้อถอนอาคาร 2 กรณีที่ต้องทำให้ถูกกฎหมาย มีขั้นตอนอย่างไร
การรื้อบ้านหรือรื้อถอนอาคารไม่ใช่เรื่องที่ทำได้โดยไม่วางแผนหรือดำเนินการอย่างอิสระ เพราะมีข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องซึ่งเจ้าของอาคารจำเป็นต้องรู้และปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด หากฝ่าฝืนอาจถูกปรับหรือดำเนินคดีได้โดยไม่รู้ตัว ดังนั้นก่อนจะเริ่มงานรื้อใด ๆ ควรทำความเข้าใจให้ชัดเจน โดยเฉพาะ 2 กรณีที่ต้องดำเนินการให้ถูกกฎหมายอย่างแน่นอน
กรณีที่ 1: รื้อถอนอาคารที่เข้าข่ายตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522
ตามมาตรา 22 ของ พระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 ระบุไว้ว่า
“ผู้ใดจะรื้อถอนอาคาร ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นก่อน”
อาคารที่เข้าข่ายต้องขออนุญาตก่อนรื้อถอน ได้แก่:
- อาคารที่มี พื้นที่ใช้สอยเกิน 200 ตารางเมตร
- อาคารที่มีความสูงเกิน 15 เมตร
- อาคารประเภทพาณิชย์ สำนักงาน หรืออาคารสาธารณะ
- อาคารที่อยู่ในเขตเมือง เขตผังเมือง หรือพื้นที่ควบคุมพิเศษ
หากรื้อโดยไม่ได้รับอนุญาต อาจถูกปรับสูงสุด 100,000 บาท และปรับรายวันจนกว่าจะดำเนินการให้ถูกต้อง
กรณีที่ 2: รื้อถอนอาคารในที่ดินราชพัสดุหรือหน่วยงานของรัฐ
หากอาคารตั้งอยู่บน ที่ราชพัสดุ หรือทรัพย์สินของหน่วยงานรัฐ เช่น อาคารในเขตเทศบาล วัด โรงเรียน หน่วยงานราชการ หรือหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ ผู้ใช้งานหรือผู้ครอบครองจะต้องขออนุญาตจากเจ้าของกรรมสิทธิ์ เช่น กรมธนารักษ์ หรือหน่วยงานที่กำกับดูแลโดยตรง
ไม่ว่าจะเป็นการรื้อถอนเพื่อสร้างใหม่ หรือรื้อคืนพื้นที่ให้รัฐ ห้ามรื้อโดยพลการเด็ดขาด
ขั้นตอนในการขออนุญาตรื้อถอน
- เตรียมเอกสารให้ครบ
- แบบคำขออนุญาต (แบบ อ.1)
- สำเนาบัตรประชาชน
- โฉนดที่ดิน หรือหนังสือสิทธิครอบครอง
- แบบแปลนอาคาร (ถ้ามี)
- รูปถ่ายปัจจุบันของอาคาร
- หนังสือยินยอม (กรณีผู้ขอไม่ใช่เจ้าของ)
- ยื่นคำขอที่สำนักงานเขต / เทศบาล / อบต.
ขึ้นอยู่กับพื้นที่ตั้งของอาคาร - รอพิจารณา 15–30 วัน
เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบความถูกต้องของเอกสาร และพื้นที่หน้างาน - เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว จึงเริ่มรื้อถอน
ควรใช้ผู้รับเหมาที่มีใบอนุญาต มีแผนควบคุมฝุ่น เสียง และความปลอดภัย
สรุป
การรื้อบ้านและรื้อถอนอาคารต้องดำเนินการให้ถูกต้องตามกฎหมาย โดยเฉพาะ 2 กรณีสำคัญ คือ รื้อถอนอาคารตาม พ.ร.บ.ควบคุมอาคาร และรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างในที่ราชพัสดุ หากดำเนินการโดยไม่ขออนุญาต อาจเสี่ยงถูกดำเนินคดีและเสียค่าปรับจำนวนมาก ดังนั้นควรศึกษาขั้นตอนให้รอบคอบ และเตรียมเอกสารให้ครบถ้วน เพื่อให้การรื้อถอนเป็นไปอย่างราบรื่นและถูกต้องครับ
ติดต่อนายช่างบุญ
